.Door Vera Moison Omroep Gelderland Lees het hele artikel op Omroep Gelderland

APELDOORN - Niet elke Gelderse gemeente weet precies hoe je zorg en ondersteuning biedt aan veteranen. De zorgplicht komt dan onder druk te staan en is soms nog te afhankelijk van ervaringen van politici. Vanuit de Verenigde Nederlandse Gemeenten (VNG) is er nu een deelbaar document gemaakt om gemeenten met praktische adviezen te helpen. Gedeputeerde Peter Drenth erkent dat: "Er mag meer naar een oud-militair omgekeken worden, dan nu het geval is."
De handreiking is een gezamenlijk initiatief van het Nederlands Veteraneninstituut (NLVi) en de VNG. Landelijk is er op tal van plekken aandacht gevraagd voor de zorgplicht van een veteraan en zijn of haar familie via een reizend kunstproject: 'Helmen vol verhalen'. Zo kon je in de SSP Hal bij DRU Industriepark in Ulft via kunstobjecten met militaire helmen als bezoeker het verhaal van verschillende militairen én veteranen beleven.
​
Bekijk het verhaal van veteraan Amy en haar rond reizende tentoonstelling en deelnemende kunstenaars op omroep Gelderland

​Als militair heb je een bijzondere status omdat je je leven tijdens missies op het spel zet, voor het landsbelang. In de Veteranenwet staat dat het Rijk, Defensie en óók gemeenten verantwoordelijk zijn voor de zorgplicht van veteranen.'Geef kind vrij, bij terugkomst ouder van missie'

"Wat er niet goed gaat rond de zorg van oud-militairen is dat de kennis niet altijd aanwezig is bij gemeenten," merkt Stefan Hop woordvoerder namens de Bond van Defensiepersoneel (ACOM). Ook gedeputeerde Drenth ziet dat zo en hoopt op verandering: "Veel gemeenten zijn zich er niet bewust van, welke rol ze hebben bij de uitvoering van de Veteranenwet. Breed in Nederland vind ik dat we meer stil mogen staan bij de mensen die voor vrede en veiligheid, gegeven hebben wat ze konden geven. Daar mogen we iets zorgvuldiger mee omspringen."

​Als militair heb je een bijzondere status omdat je je leven tijdens missies op het spel zet, voor het landsbelang. In de Veteranenwet staat dat het Rijk, Defensie en óók gemeenten verantwoordelijk zijn voor de zorgplicht van veteranen.'Geef kind vrij, bij terugkomst ouder van missie'

"Wat er niet goed gaat rond de zorg van oud-militairen is dat de kennis niet altijd aanwezig is bij gemeenten," merkt Stefan Hop woordvoerder namens de Bond van Defensiepersoneel (ACOM). Ook gedeputeerde Drenth ziet dat zo en hoopt op verandering: "Veel gemeenten zijn zich er niet bewust van, welke rol ze hebben bij de uitvoering van de Veteranenwet. Breed in Nederland vind ik dat we meer stil mogen staan bij de mensen die voor vrede en veiligheid, gegeven hebben wat ze konden geven. Daar mogen we iets zorgvuldiger mee omspringen."

"Kennis delen is van belang," legt Hop namens de ACOM uit: "De oplossing is dat de Verenigde Nederlandse Gemeenten (VNG) ook echt druk gaat uitoefenen op gemeenten om op de hoogte te zijn van de regels rond veteranenzorg."

Er is al één simpel voorbeeld om aan te pakken: "Regel vrij voor een kind, om zo zijn of haar militaire ouder te verwelkomen bij terugkomst van een missie. Denk dan ook aan aangepaste vakanties." Hop geeft aan dat er ernstigere zaken kunnen spelen: "Regelgeving rondom ziekte of gewond of invalide raken tijdens een missie. Verder zou er ook aandacht moeten komen voor spanningen die er thuis kunnen zijn. Dan is hulp ook van belang voor een oud-militair en zijn naasten."

"In vrijheid kan jij 'n hamburger naar binnen drukken"

Veteraan Amy van Son en mede-initiatiefnemer van 'Helmen vol verhalen' wil met haar tentoonstelling informatie delen. Ze legt uit dat een militair bijvoorbeeld onterecht gekort wordt op zijn of haar pensioen -en of bijstandsuitkering door onwetendheid met betrekking tot de uitvoering van wet -en regelgeving. "Dit wil je voorkomen dat een militair onterecht minder geld krijgt en dus gekort wordt, omdat kennis ontbreekt." Ze voegt toe: "Je moet niet vergeten dat jij nu in alle vrijheid een hamburger naar binnen kan drukken. Daarvoor zijn militairen in actie geweest."

Vast aanspreekpunt bij gemeente voor veteranen

Er is ook al een oplossing gepresenteerd om de informatie achterstand rond de Veteranenwet op te lossen. Zo is er een handreiking, een document vol 'tips and tricks' overhandigd aan de koepelorganisatie van gemeenten (VNG). Ton Heerts, bestuurder bij VNG nam de eerste druk in ontvangst.
Lees verder op Omroep Gelderland

Geen toespraak. Geen krans. Geen minuut stilte. Maar een tattoo. Een sculptuur. Een verhaal dat je op je huid draagt of in een werk ziet terugkomen. Vandaag, op 4 mei, betekent herdenken bij Helmen vol Verhalen iets anders dan bij het traditionele monument.
Bart Sollman | 4 mei 2025 

“Veteranen tatoeëren elkaar hier. Niet omdat het mooi is, maar omdat het moet”, zegt Amy van Son, initiatiefnemer van de expositie. “Een missiedatum, een bataljonslogo, een herinnering die niet mag vervagen. Omdat het daar al zat.”
De expositie ontstond in coronatijd, toen fysieke afstand mensen niet tegenhield om hun verhaal te delen. Een veteraan sprak, een kunstenaar luisterde en maakte iets tastbaars. Nu reizen de werken samen met de verhalen door het land. Deze dagen zijn ze neergestreken in Ulft, op het DRU-terrein.