​'𝗛𝗲𝗹𝗺𝗲𝗻 𝘃𝗼𝗹 𝘃𝗲𝗿𝗵𝗮𝗹𝗲𝗻', 𝗱𝗲 𝗵𝗲𝗿𝗶𝗻𝗻𝗲𝗿𝗶𝗻𝗴𝗲𝗻 𝘃𝗮𝗻 𝗼𝗻𝘇𝗲 𝘃𝗲𝘁𝗲𝗿𝗮𝗻𝗲𝗻
Nederlandse veteranen kwamen in Denia bij elkaar voor hun jaarlijkse Veteranendag, waar het delen van herinneringen en verhalen centraal staat. Dit jaar was er iets bijzonders: de lancering van de expositie 'Helmen vol Verhalen', waarin kunstenaars de ingrijpende missieverhalen van veteranen vertaalden naar kunstwerken.
​
De expositie wordt nu tentoongesteld in Madrid en reist daarna door Spanje, met als doel wereldwijd de waardering voor veteranen te vergroten en hun verhalen als inspiratie voor anderen te delen.

Geschreven door Vincent Corjanus
In het voormalige bankgebouw aan het Kasteel in Coevorden zijn afgelopen weekend de exposities Helmen Vol Verhalen en Hoe Vrij Ben Jij? De exposities staan in het teken van 80 jaar vrijheid. Coevorden werd bevrijd in de nacht van 5 op 6 april 1945.
Saskia Kluwen is een van de organisatoren van de exposities. Ze is dol op leegstaande gebouwen: ''Je kunt er veel mee doen.''

Veteranen
​De kunstwerken van Hoe Vrij Ben Jij zijn gemaakt door kinderen uit de hele gemeente Coevorden. De expositie Helmen Vol Verhalen is een landelijk project. Veteranen werden gekoppeld aan kunstenaars. De kunstenaars gingen vervolgens aan de slag met verhalen van de veteranen. Het resulteerde in verschillende kunstwerken.

Bevrijding
Op 4 en 5 april werden grote delen van Overijssel bevrijd door de Canadezen. De vierde tankdivisie van de Canadezen The Lake Superior Regiment komt vanuit Duitsland richting de Bentheimerbrug in Coevorden. De andere kant van de brug is dan al bevrijd door deze tankdivisie.
Aan de Coevorder kant van de brug was het minder feestelijk. De inwoners van de stad moesten in de schuilkelders blijven. De Duitsers bliezen de Bentheimerbrug op om de Canadezen tegen te houden. Ook schieten ze een tank van de divisie in brand, waarbij twee soldaten om het leven komen. De daders werden door de Canadezen neergeschoten.
Meer lezen over de bevrijding van Coevorden?

Coevorden – Boomkunstenaar en veteraan Jelmer Zwaan komt zaterdag 12 april naar Coevorden. Van 11.30 tot 16.00 uur is op de Weeshuisweide te zien hoe Jelmer uit een boomstam een herdenkingsteken en kunstwerk voor tachtig jaar vrijheid in Coevorden.

Jelmer is deelnemer aan het Helmen Vol Verhalenproject en is gekoppeld aan de ouders van de gesneuvelde luitenant Tom Krist. Voor hen zaagde hij het kunstwerk Verbonden. In de onderstaande video vertelt Jelmer waarom hij deelneemt aan het Helmen Vol Verhalenproject als veteraan en als kunstenaar.

De expositie ‘Helmen vol Verhalen’ en die van basisschoolleerlingen is te zien op donderdag 10, vrijdag 11, zaterdag 12 april, donderdag 17, vrijdag 18, zaterdag 19 april, donderdag 24 en vrijdag 25 april, donderdag 1, vrijdag 2 en zaterdag 3 mei en maandag 5 mei, steeds van 12.0 tot 16.00 uur.

LOCHEM – In de hal van het gemeentehuis in Lochem is nog tot 17 april de reizende tentoonstelling ‘Helmen Vol Verhalen’ te zien. Het gaat om een project waarbij veteranen worden gekoppeld aan​ kunstenaars. Dat leverde, naast kunstwerken, een boek op waarin de verhalen van veteranen zijn opgetekend. De tentoonstelling werd vorige week geopend door wethouder en locoburgemeester Marja Eggink.

‘Helmen Vol Verhalen’ is een initiatief van Amy van Son, zelf veteraan. Bij veteranen wordt vaak gedacht aan strijders uit de Tweede Wereldoorlog, maar het draait bij dit project om militairen die actief waren tijdens missies in Irak, Bosnië en Afghanistan. ​In het gemeentehuis zijn de kunstwerken op vele panelen te zijn. Ook de bijbehorende verhalen zijn, in verkorte vorm, te lezen.

Veteranen
De expositie valt samen met de viering van 80 jaar bevrijding in Lochem, begin april. Marja Eggink wees bij de opening op het feit dat de gemeente een veteranenontmoetingscentrum kent, in de voormalige Detmerskazerne in Eefde. “Onze gemeente kent ook een uitgebreide Veteranen Verodening. Daaruit spreekt de aandacht voor de zorg voor veteranen”, zo zei ze. Lochem is een van de weinige gemeenten met zo’n uitgebreide verordening en die geldt dan ook als voorbeeld voor veel andere gemeente.

Tijdens de opening hield Stefan Markvoort uit Nijverdal een indringende en zeer persoonlijke spreekbeurt over wat een missie doet met de militair, maar ook met zijn gezin en familie. Markvoort is veteraan maar ook nog altijd actief binnen Defensie. Uit zijn verhaal blijkt hoe belangrijk het is dat het thuis goed gaat en dat was bij hem niet altijd het geval. Bij problemen thuis verliest een militair gemakkelijk de focus op zijn werk, met alle gevaren van dien.

Kunstwerken
Amy van Son startte het project in 2020. Er werden 22 koppels gevormd van veteranen en kunstenaars. Uit de getuigenissen blijkt dat er vaak hechte banden ontstonden. De gedeelde waarden en de getuigenissen van de veteranen komen tot uitdrukking in de kunstwerken. Vaak werkten kunstenaar en veteraan er letterlijk samen aan. De reizende expositie is al sinds 2022 onderweg en deed al vele plaatsen in het land aan.
​
De tentoonstelling in de hal van het gemeentehuis is nog te zien tot 17 april en is toegankelijk tijdens de openingsuren van het gemeentehuis. Op de website helmenvolverhalen.nl is meer informatie te vinden. Daar is ook het gelijknamige boek te bestellen.

Centraal + Leiden, 5 april 2025 om 14:32 uur door Brigit Disseldorp

Vanaf donderdag kunnen bezoekers van de foyer van het Stadhuis in Leiden, de fototentoonstelling ‘Helmen vol Verhalen’ bekijken. Op 25 panelen staan de verhalen van jonge veteranen met een foto van een kunstproject dat past bij het verhaal.
​
Dit kunstproject brengt jonge veteranen en kunstenaars samen. Hun persoonlijke verhalen zijn omgezet in kunstwerken die de gevolgen van Nederlandse vredesmissies zichtbaar maken. Een van de kunstwerken zijn twee handen die samen een hartje maken, omwikkeld door een touw. Het kunstwerk is uit hout gesneden en vertelt het verhaal van twee veteranen. Zij kenden elkaar omdat de één later chauffeur werd van de ander. De tweede kwam om het leven tijdens een aanslag en de chauffeur kwam uiteindelijk in de kunstwereld terecht. Hier maakte hij het kunstwerk met de naam ‘Verbonden’. Het houten hart dat tussen de twee handen zat, is overhandigd aan de familie van de overleden veteraan.
De tentoonstelling ‘Helmen vol Verhalen’ is tot 31 mei te zien in de foyer van het Stadhuis.

​Bron Leidse Glibber
​De expositie Helmen Vol Verhalen is een samenwerking tussen veteranen van vredesmissies, het thuisfront en kunstenaars. Al vijfenveertig jaar nemen Nederlandse militairen deel aan VN-vredesmissies. Maar wat hebben zij daar meegemaakt? Wat betekende hun inzet voor het thuisfront? En hoe was het om terug te keren naar Nederland? In het kunstproject ‘Helmen Vol Verhalen’ werken veteranen samen met kunstenaars. De kunstenaars vertalen de verhalen van militairen en hun families in indrukwekkende kunstwerken. Zo wordt de impact van vredesmissies zichtbaar en tastbaar.

Na de toelichting op het programma van Koningsdag en 4 en 5 mei werd er plaats gemaakt voor de opening van de tentoonstelling Helmen Vol Verhalen die van 3 april t/m 31 mei in het kader van 80 jaar bevrijding te zien is in de foyer van het Leidse Stadhuis. 

Amy van Son, projectmanager van de tentoonstelling en zelf ook veteraan legde uit hoe de tentoonstelling tot stand gekomen is en het belang om de verhalen van veteranen duidelijk te maken.Voordat wethouder Ashley North de tentoonstelling opende kreeg hij een anjer  opgeprikt. Engeland kent de Poppy, Nederland heeft de Witte Anjer. Ook kreeg hij het boek dat bij de tentoonstelling hoort.
​

Bron Coevorden Nieuws 
​
Coevorden – Naast alle activiteiten in het teken van de herdenking en viering van tachtig jaar vrijheid op zaterdag 5 april in Coevorden zijn er de komende tijd ook exposities te zien. In het voormalige Rabobankgebouw aan het Kasteel is de expositie ‘Helmen Vol Verhalen’ te zien. Ook worden de kunstwerken van basisschoolleerlingen tentoongesteld met als thema ‘Wat betekent vrijheid voor jou?’
De openingstijden zijn zaterdag 5 en zondag 6 april van 11.30 tot 17.00 uur. Op de andere hierna genoemde data zijn de openingstijden van 12.00 tot 16.00 uur, donderdag 10, vrijdag 11, zaterdag 12 april, donderdag 17, vrijdag 18, zaterdag 19 april, donderdag 24 en vrijdag 25 april, donderdag 1, vrijdag 2 en zaterdag 3 mei en maandag 5 mei.

De uitleg bij de expositie ‘Helmen vol verhalen’ is er in drie talen: Nederlands, Duits en Engels. Op zondag 6 april is Jan Veenstra, schrijver van het boek ‘Oorlogsverhalen uit Zuidoost-Drenthe’ aanwezig van 13.00 tot 15.00 uur.

Bovendien wordt zaterdag 5 april om 10.00 uur de expositie ‘Lest We Forget: Poolse strijdkrachten in Coevorden’ geopend. Die wordt gehouden in Stedelijk Museum Coevorden. Deze expositie duurt tot en met 31 augustus. Het museum is geopend van dinsdag tot en met zaterdag van 9.30 tot 17.00 uur en zondag van 12.00 tot 17.00 uur.
​
Foto: ‘Helmen vol verhalen’ was in september van het afgelopen jaar ook in het gemeentehuis te zien.
​

​

Al vijfenveertig jaar nemen Nederlandse militairen deel aan VN-vredesmissies. Maar wat hebben zij daar meegemaakt? Wat betekende hun inzet voor het thuisfront? En hoe was het om terug te keren naar Nederland? In het kunstproject Helmen Vol Verhalen werken veteranen samen met kunstenaars. De kunstenaars vertalen de verhalen van militairen en hun families in indrukwekkende kunstwerken. Zo wordt de impact van vredesmissies zichtbaar en tastbaar.

De expositie brengt verhalen samen uit alle hoeken van Nederland en alle onderdelen van Defensie: landmacht, marine, luchtmacht, marechaussee en het thuisfront. Elk kunstwerk is een weerspiegeling van persoonlijke ervaringen en laat zien wat militaire missies betekenen, niet alleen voor de militairen zelf, maar ook voor hun dierbaren.

Helmen Vol Verhalen geeft een stem aan de vele perspectieven binnen en buiten Defensie en onderstreept de gedeelde verantwoordelijkheid die we als samenleving dragen.

Wanneer: 4 april t/m 7 april 2025
Waar: In de TCF voor Kunstwerk! Liemers Museum

Bron: https://liemerskunstwerk.nl/80jaarvrijheid/



​

Vaak denken mensen bij ‘veteranen’ aan oorlogshelden uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog, terwijl Nederland ontzettend veel jonge veteranen heeft. Een deel daarvan is nog steeds als militair actief. Hoe is het voor die strijders op missie te zijn in Mali? Of wat doet een uitzending naar Bosnië met ze? Deze jonge veteranen hebben allemaal hun eigen verhaal.
De belevenissen van een aantal van hen worden uitgebeeld in het gemeentehuis van Lochem. Helmen vol verhalen is een project waarin de veteranen worden gekoppeld aan kunstenaars. Het persoonlijke missieverhaal van de (oud)militair vormt de inspiratiebron voor een kunstwerk. Die kunstwerken én foto’s van de veteranen zijn van 1 tot en met 17 april te zien in Lochem.

​Helm komt terug in kunstwerk
,,De kunstwerken kunnen van alles zijn”, zegt Serge van Dijk. ,,Schilderij, sculptuur, collage, noem maar op. De kunstenaars krijgen een helm, die ze moeten verwerken in het kunstwerk. Het liefst fysiek, maar ze mogen de helm ook tekenen of schilderen.”
Helmen vol verhalen is een rondreizende tentoonstelling, met belevenissen van veteranen uit het hele land. Binnenkort gaan ook Serge en Esther met een kunstenaar praten, die hun ervaringen in Bosnië vervolgens uitbeeldt in een kunstwerk. Serge: ,,En dan gaat ook ons verhaal in een helm.”

Het stel werd door de organisatie van de expositie gevraagd om hun verhaal te doen. Serge en Esther zijn bekende koppen in ‘veteranenland’. Ze runnen in de Detmerskazerne in Eefde een ontmoetingsplek voor militairen en oud-militairen. Die kunnen daar terecht voor een luisterend oor, een kopje koffie en voor de gezelligheid.

​‘Toch wel spannend’
Serge: ,,Ik denk dat de organisatie ons via ons werk in de kazerne op het spoor is gekomen. Wij zitten in de volgende serie van de expositie. We weten nog niet wie de kunstenaar wordt, de uitnodiging voor het gesprek moet nog komen. Spannend? Ja, toch wel. Je gaat met een wildvreemde praten over persoonlijke, intieme dingen. Maar onze ervaringen zijn niet zo heftig, hoor.”

Serge en Esther hielden geen trauma’s over aan hun uitzending naar Bosnië. Serge: ,,We zaten er eind 1996 en begin 1997, in totaal zes maanden. Dat was de nasleep van de oorlog in Bosnië. Er was amper dreiging. Wij kregen niet te maken met bermbommen, aanslagen of beschietingen. Het was een vrij rustige missie.”
Serge reed het hele land door als lid van een militaire transporteenheid. Esther zat in de technische dienst en verbleef vooral in het Nederlandse kamp. Serge: ,,We waren twee maanden samen en de rest van de missie deden we apart van elkaar.”

​Soort ‘constante spanning’
,,Hoewel er niet direct gevaar was, voelden we wel een soort lichte, constante spanning. Want we zaten wel in een gebied waar de situatie nog erg broos was.”
Veel mensen denken dat veteranen altijd met een volle rugzak terugkomen van een missie. Een misverstand, zegt Serge. ,,Nederland telt ongeveer 100.000 veteranen en 4 à 5 procent daarvan kampt blijvend met problemen als een trauma, angst of stress.’’
,,Een missie heeft ook leuke kanten, zoals vriendschappen en samen iets voor elkaar krijgen. Het is goed dat die naar voren komen in de expositie. Er kunnen over een uitzending naar een oorlogsgebied ook mooie verhalen in een helm.”

za 15 mrt, bron: Algemeen 

Zevenaar herdenkt en viert dit jaar 80 jaar bevrijding van Nederland. De werkgroep 4 mei Zevenaar heeft daarom alle registers opengetrokken voor een extra indrukwekkend programma. In het eerste weekend van april is de aftrap met de 4 mei wandeling, een fototentoonstelling en speeddate met veteranen. Allemaal in eendrachtige samenwerking met het Liemers Museum en de veteranen van Zevenaar.
Door Susan Wiendels

De 4 mei wandeling is helemaal ingeburgerd in Zevenaar. Deze herdenkingswandeling startte in 2017 voor groep 8-leerlingen. Al snel bleek dat niet alleen jongeren, maar ook volwassenen interesse hadden in de indrukwekkende verhalen die langs de route werden verteld. Daarom werd de wandeling opengesteld voor iedereen. Dit jaar is de tocht op zaterdag 5 april. Opnieuw voert de wandeling langs historische plekken zoals de Turmac, het station, de St. Andreaskerk, de synagoge en het Juvenaat en brengen gidsen met diepgewortelde Zevenaarse roots de verhalen tot leven. Sommigen van hen maakten de oorlog zelf mee, anderen groeiden op met de echo’s ervan.

Voorzitter Marie-José Ogink: “Het mooie is dat er dit jaar weer nieuwe verhalen worden verteld. Zoals bijvoorbeeld over Jan Reinders, de slagerszoon.” Ze benadrukt: “De verhalen over wie hier vóór ons leefden, moeten blijven klinken.” Dankzij informatiebordjes en een QR-code krijgen deelnemers nog meer inzicht in de gebeurtenissen van toen. Simone van Onna voegt toe: “Het is een tocht vol geschiedenis, maar ook een les voor de toekomst.”

Wandelaars kunnen op 5 april meerdere vliegen in één klap slaan. Want de Turmac Cultuurfabriek, het startpunt van de 4 mei wandeling, is van 4 tot en met 7 april het decor van de reizende foto-expositie ‘Helmen Vol Verhalen’. In de hal staan 25 staanders met persoonlijke missieverhalen en beelden van veteranen. Op 5 april zijn ook veteranen uit Zevenaar live aanwezig om hun verhaal te doen. Een unieke kans, om in gesprek te gaan met deze helden.

Voorzitter Marie-José Ogink en Simone van Onna benadrukken het belang van de activiteiten. “Het is essentieel om de verhalen van vroeger te blijven vertellen, zodat ook toekomstige generaties begrijpen wat vrijheid betekent.”

Naast de activiteiten in april tekent de werkgroep 4 mei Zevenaar op 4 en 5 mei voor (extra) herdenkingsactiviteiten. Op 4 mei is de jaarlijkse Dodenherdenking op het Raadhuisplein en op 5 mei een bevrijdingsontbijt.

Inschrijven voor wandeling
Iedereen vanaf 11 jaar kan zich inschrijven voor de herdenkingswandeling tot en met donderdag 3 april via wandeling.4meizevenaar.nl/aanmelden of telefonisch via het Liemers Museum: 085-0409971.
​
Mis deze unieke kans niet om op een bijzondere manier stil te staan bij 80 jaar bevrijding en de verhalen van Zevenaar in oorlogstijd te ervaren.

5 april t/m 5 mei
Locatie: Kasteel 2, Coevorden

Helmen Vol Verhalen is een project waarin persoonlijke verhalen en ervaringen van veteranen kunstenaars inspireren tot kunstwerken. Met deze expositie in het oude Rabobank-gebouw in Coevorden wordt een breed publiek inzicht gegeven in de relevantie van Nederlandse vredesmissies en de impact daarvan op de deelnemende militairen. Toen en nu.

Zaterdag 5 april: van 11.30 tot 17.00 uur
Zondag 6 april: van 12.00 tot 16.00 uur
Overige dagen:

• Donderdag 10 / vrijdag 11 / zaterdag 12 april van 12.00 tot 16.00 uur
• Donderdag 17 / vrijdag 18 / zaterdag 19 april
• Donderdag 24 / vrijdag 25 april (zaterdag 26 april gesloten i.v.m. viering Koningsdag)
• Donderdag 1 / vrijdag 2 / zaterdag 3 mei
• Maandag 5 mei

Wil je deelnemen als vrijwillig supoost in deze periode? Geef je hier op. 

Op 8 februari 2025 vond de opening plaats van het herdenkingsjaar '85 Slag Om De Grebbeberg'. HaFo maakte hiervan een reportage. Hieronder een selectie, meer beeld vind je hier.

Rhenen herdenkt het komend jaar wat de Tweede Wereldoorlog heeft aangericht in de Rijnstad. Net als een groot deel van het land viert de stad de bevrijding van 1945. Maar dit jaar kijken de Rhenenaren ook naar 1940 toen daar de Slag om de Grebbeberg woedde.
Door Jaap Rademaker Bron Gelderlander

Met kransen en woorden trapte burgemeester Géran Kaai zaterdag het vierings- en herdenkingsjaar af op een bijzondere plek: het monument van de opvanggemeenten uit de Krimpenerwaard. Rhenen lag in 1940 in puin en moest volledig worden heropgebouwd. Inwoners werden in de nasleep van de Slag om de Grebbeberg geëvacueerd naar dorpen in met name de Krimpenerwaard.

Kaai verwees daarbij ook naar de vluchtelingen van vandaag de dag. ,,We zien hartverscheurende beelden op televisie. De angst zichtbaar in de ogen, hunkerend naar veiligheid. Ook hier in Rhenen weten we wat vluchten is, om noodgedwongen huis en haard achter te laten.”
Van januari tot en met juni houden Rhenen en de stichting Slag om de Grebbeberg elke maand activiteiten om stil te staan bij deze belangrijke periode in de geschiedenis van Rhenen. Met lezingen, theater, tentoonstellingen, herdenkingen, vieringen en concerten. Dit zijn vijf momenten om niet te missen.

​Helmen vol verhalen
Sinds januari is er in het gemeentehuis de expositie ‘Helmen vol verhalen’ te zien. Dit project brengt verhalen van veteranen en hun thuisfront tot leven door middel van kunstwerken die zij samen met kunstenaars hebben gemaakt.
Amy van Son bracht veteranen en professionele kunstenaars samen voor haar project ‘Helmen Vol Verhalen’, dat al vanaf 2022 door het land reist. In Rhenen is werk te zien van negen kunstenaars, die zijn gevoed door de ervaringen van veteranen. Het persoonlijk missieverhaal van de jonge veteraan vormt de inspiratiebron voor een kunstwerk met verbeeldingskracht.

Rhenenaren op de vlucht
De inwoners van Rhenen moesten twee keer hun stad verlaten in de oorlog: in de meidagen van 1940 vanwege de Slag om de Grebbeberg en later in de oorlog toen Rhenen in de vuurlinie kwam te liggen. Vanaf 18 april tot het eind van het jaar is daar in het Stadsmuseum Rhenen een tentoonstelling aan gewijd met als titel ‘Op de vlucht'.
Met duizenden vertrokken de Rhenenaren op kolenschuiten naar Krimpen aan de Lek tijdens de Slag om de Grebbeberg. Ook de dieren van Ouwehands Dierenpark verlieten in kolonne de dierentuin op de vlucht voor het oorlogsgeweld. Voorwerpen, films, foto's en getuigenissen vertellen over die vlucht in het museum.

Lees verder op De Gelderlander. 

Rijnpost door Marco Diepeveen 
RHENEN Jonge veteranen die zijn gekoppeld aan kunstenaars, die hun indringende verhalen op missie en van het thuisfront in kunstwerken hebben verbeeld. Zo ontstond een wereldwijd uniek creatief project. Met als titel ‘Helmen Vol Verhalen’ en nu te zien in de hal van het Huis van de Gemeente in Rhenen. Tot en met 28 februari.

Initiatiefnemer van deze rondreizende tentoonstelling is Amy van Son (55), zelf veteraan bij de Koninklijke Marine. De Arnhemse diende op het fregat Hr.Ms. Van Kinsbergen en heeft bovendien een achtergrond in de humanistische geestelijke verzorging. ,,Daardoor spreek ik de taal van veteranen en win ik makkelijker hun vertrouwen. Jonge militairen lopen niet met hun ellende te koop. De drempel om hun verhaal te vertellen is hoog. Ook thuis. Bovendien kijken ze met groot respect naar oude veteranen. Zelf voelen ze zich soms niet echt veteraan.”

ERKENNING EN WAARDERING
‘Helmen Vol Verhalen’ geeft hen al vijf jaar een podium. ,,Dan praten we over deelnemers aan naoorlogse VN-vredesmissies. Van de Libanongangers van begin jaren tachtig tot heden. Ze verdienen erkenning en waardering. Via kunst wil ik de mens achter de missie laten zien. Wat maakten die jongens en meiden mee daarginds? Wat namen ze mee naar huis? Wat was de impact op het thuisfront?”

ENORME IMPACT
Van Son is kritisch op de nazorg voor veteranen. ,,Die is iets verbeterd, maar er schort nog veel aan. Instanties missen inlevingsvermogen, er zijn drempels om professionele hulp te vragen. Terwijl iedereen tijd nodig heeft om de impact van de missie te verwerken. Officiële cijfers spreken van 3 procent PTSS. Maar mijn indruk is dat dat percentage veel hoger ligt. Een uitzending verandert iedere militair ingrijpend. Dat is een levenservaring met een enorme impact.”
Ook de erkenning is vaak lauw en laat, wat de verwerking van de opgedane ervaringen bemoeilijkt. ,,De Libanongangers kregen die pas na 25 jaar, Dutchbat uit Srebrenica werd pas twee jaar geleden gerehabiliteerd.”

In de burgermaatschappij missen de teruggekeerden een missie. ,,Die heb ik voor hen gecreëerd met dit project in een veilige setting. Eerst hoorde ik veel kritiek: passen een kunstenaar en een veteraan wel bij elkaar? Maar kunstenaars en veteranen meldden zich in een rap tempo uit het hele land. Ik matchte hen en vormde een evenwichtige afspiegeling van jong en oud, diverse rangen en alle wapenonderdelen. Bij ‘Helmen Vol Verhalen’ zijn ook ondernemers en scholen betrokken.”

BOEK EN TENTOONSTELLING
De dertig verschillende kunstuitingen zijn niet ontstaan als therapievorm. ,,Ik wilde echt professionele kunst presenteren. Van gevestigde kunstenaars als Rob Voerman, beeldhouwer en installatiekunstenaar. Uit de opgenomen gesprekken vloeiden als vanzelf de emoties. Die vormden de inspiratie voor de creativiteit. Een journalist tekende de verhalen op, een fotograaf fotografeerde het project en de deelnemers eraan. Daarvan is een boek gemaakt, dat inmiddels zijn tweede druk beleefde. Zowel boek als tentoonstelling blijken een enorme spraakmaker te zijn. Hiermee wil ik veteranen in hun kracht zetten.”

Persbericht Zundert
Een voor een kwamen veteranen van diverse oorlogsmissies zondag naar de Weeghreyse in Zundert om samen met Amy van Son en Mieke van Zundert de aankomst per witte militaire jeep van het schilderij ‘We lost One’ te begeleiden.

Het schilderij is gebaseerd op een verhaal van Erik Kuiper, ook veteraan, die in de tachtigerjaren naar Libanon ging als Unifiller.

Na terugkomst in Nederland ging Erik ‘gewoon door‘ met leven, maar hij bleef zorgen voor zijn kameraden en overige veteranen.

Zo’n twintig mannen en vrouwen die Erik op deze manier goed hebben gekend, kwamen naar de onthulling van het schilderij.

Het schilderij gaat over het verliezen van een medemillitair terwijl je op missie bent. Omdat Erik zelf onlangs is overleden, hadden titel en onderwerp extra impact op de aanwezigen.
Mieke van Zundert las daarna twee brieven voor van de indertijd 19 jarige Erik Kuiper. Hij gaf haar zijn persoonlijke correspondentie uit die tijd, omdat ze samen werkten voor het kunstproject Helmen vol Verhalen.

Daarna gaf ze de aanwezigen een witte anjer, die tegenwoordig symbolisch gedragen wordt door veteranen. Erik Kuiper en Henk Schoenmakers stonden aan de wieg van dit symbool.
Veteraan, chauffeur van de jeep en kistenbouwer Henk Schoenmakers kreeg van Van Zundert daarom de eerste witte Anjer uitgereikt, ook voor zijn inzet voor het project Helmen vol Verhalen.
Het schilderij is onderdeel van dit project.

Helmen vol Verhalen is een nationaal project dat loopt vanaf ca 2018, waar kunstenaars en ‘jonge veteranen’ worden gekoppeld. Jonge veteranen zijn alle militairen die ná de WO II zijn uitgezonden.
Vaak hebben die veel meegemaakt en hun verhalen zijn gevangen in kunstwerken en opgeschreven door o.a. Marlies Rothoff, dit boek is in te zien bij de Weeghreyse en evt te bestellen via een qr code.
​
Het schilderij mag van de Weeghreyse vanaf nu onderdeel zijn van de expositie Tachtig jaar bevrijding. Het staat tot en met 1 december in de etalage van het cultuurhistorisch centrum. Daar kijkt het heel toepasselijk uit op het ‘anjerveldje’ en het veteranen monument. De expositie is zien op zaterdag en zondag van 13.00 tot 17.00 uur. 

Een voor een kwamen veteranen van diverse oorlogsmissies zondag naar Museum de Weeghreyse in Zundert om samen met Amy van Son en Mieke van Zundert de aankomst per in witte militaire jeep van het schilderij ‘We lost One’ te begeleiden. Het schilderij is gebaseerd op een verhaal van Erik Kuiper, ook veteraan, die in de tachtigerjaren naar Libanon ging als Unifiller. Na terugkomst in Nederland ging Erik ‘gewoon door‘ met leven, maar hij bleef zorgen voor zijn kameraden en overige veteranen.

Zo’n twintig mannen en vrouwen die Erik op deze manier goed hebben gekend, kwamen naar de onthulling van het schilderij. Het schilderij gaat over het verliezen van een mede-millitair terwijl je op missie bent. Omdat Erik zelf onlangs is overleden, hadden titel en onderwerp extra impact op de aanwezigen.

Mieke van Zundert las daarna twee brieven voor van de indertijd 19 jarige Erik Kuiper. Hij gaf haar zijn persoonlijke correspondentie uit die tijd, omdat ze samen werkten voor het kunstproject Helmen vol Verhalen. Daarna gaf ze de aanwezigen een witte anjer, die tegenwoordig symbolisch gedragen wordt door veteranen. Erik Kuiper en Henk Schoenmakers stonden aan de wieg van dit symbool.
Veteraan, chauffeur van de jeep en kistenbouwer Henk Schoenmakers kreeg van Van Zundert daarom de eerste witte Anjer uitgereikt, ook voor zijn inzet voor het project Helmen vol Verhalen.
Het schilderij is onderdeel van dit project.

Helmen vol Verhalen is een nationaal project dat loopt vanaf ca 2019, waar kunstenaars en ‘jonge veteranen’ worden gekoppeld. Jonge veteranen zijn alle militairen die ná de WO II zijn uitgezonden. Vaak hebben die veel meegemaakt en hun verhalen zijn gevangen in kunstwerken en opgeschreven door Marlies Rothoff, dit boek is in te zien bij de Weeghreyse en evt. te bestellen via een QR code.
Het schilderij mag van de Weeghreyse vanaf nu onderdeel zijn van de expositie Tachtig jaar bevrijding. Het staat tot en met 1 december in de etalage van het cultuurhistorisch centrum. Daar kijkt het heel toepasselijk uit op het ‘anjerveldje’ en het veteranen monument. De expositie is zien op zaterdag en zondag van 13.00 tot 17.00 uur.
​
Fotoalbum: https://myalbum.com/album/rkfeGv9otvsm/

Norman Meyer een goed vriend van Erik Kuiper beschreef aan Zundert waar het schilderij met Erik Kuiper gebracht zou worden voor tentoonstelling en later wat onderhoud.

De komende weken kijkt hij (Erik) uit over het nieuwe Anjerperkje. De kunstenares Mieke van Zundert en Amy van Son hadden een mooi relaas over het project Helmen Vol Verhalen Groep en de ontstaansgeschiedenis van het schilderij. Uiteraard kwamen er allerlei herinneringen en anekdotes ter sprake die illustreren waarom we Erik zo missen. En wat hij voor zoveel mensen heeft betekend.

De rode draad van het weekend is "van betekenis zijn door het beste uit jezelf te halen". Dat kregen we op school mee, en zo leefde Erik. Er zijn voor de ander, je vaardigheden ontwikkelen en inzetten voor elkaar. Mieke had het kunstzinnig vorm gegeven met haar papieren anjers met anjerzaadjes die ze voor ons aanwezigen had: alle kiemkracht van het leven en de natuur, verpakt in een mooie, kwetsbare vorm, die uiteindelijk tot bloei gaat komen in goede aarde en de juiste hoeveelheid water. En zo weer zaadjes gaat vormen om de cyclus, tot in de eeuwigheid, voort te zetten.

Rolduc en de anjer zijn beiden, voor hen die er emotioneel mee verbonden zijn, symbolen die richting geven en houvast, waar je je even op kunt bezinnen en daarna weer je stappen in de gekozen richting zetten. Dit weekend heeft bij mij ook weer zaadjes geplant die uiteindelijk tot wasdom gaan komen. Ik had geen minuut willen missen.

Door Chris van Houcke
Op 6 november 2024 vond in Nieuwegein een bijzondere veteranenbijeenkomst plaats, georganiseerd door de Gemeente Nieuwegein en het Comite 4 en 5 mei Nieuwegein i.s.m. het Veiligheid & Defensie College en hun studenten.
De verbinding tussen oud en jong stond hierbij centraal en trok veel belangstelling van veteranen en hun relaties. Het evenement was meer dan een tentoonstelling; het diende als een ontmoetingsplek waar verhalen en ervaringen van veteranen werden gedeeld en gewaardeerd.

‘Helmen vol verhalen’ presenteert kunstobjecten van diverse kunstenaars welke het verhaal van de veteraan beeldend maken uit verschillende periodes en missies. Deze objecten, elk uniek en met hun eigen verhaal, symboliseerden de diverse en vaak indrukwekkende ervaringen van de mannen en vrouwen die hebben gediend in het leger. Veteranen uit verschillende generaties, van de Tweede Wereldoorlog tot moderne vredesmissies, kregen hiermee de kans hun ervaringen op een tastbare manier over te brengen op het publiek. De kunstwerken, vaak voorzien van inscripties, foto's of andere persoonlijke details, brachten de verhalen achter de missies en de persoonlijke offers van de militairen tot leven

Studenten van de opleiding, die zelf vaak een toekomstige carrière bij Defensie ambiëren, hebben een actieve rol gespeeld in de organisatie van het evenement. Ze hielpen niet alleen met de opbouw en begeleiding van de expositie, maar interviewden ook enkele van de aanwezige veteranen. Deze interviews boden de studenten een waardevolle kans om uit eerste hand te leren over de uitdagingen en verantwoordelijkheden van het militaire leven. Dit zorgde voor een brug tussen de oudere generaties en de jongere, waardoor niet alleen de geschiedenis, maar ook de lessen en waarden van het militaire leven werden doorgegeven.
​

Het evenement op 6 november ging niet alleen over het delen van verhalen, maar ook over erkenning en respect. Nieuwegein is trots op haar veteranen en deze bijeenkomst benadrukte dat gevoel van waardering. Veteranen hadden de gelegenheid om in een informele setting met elkaar te praten, herinneringen op te halen en nieuwe verbindingen te leggen. Veel bezoekers benadrukten hoe belangrijk het is om dit soort bijeenkomsten te blijven organiseren, zodat de verhalen van veteranen niet verloren gaan en toekomstige generaties deze cruciale stukken geschiedenis blijven herinneren.

De organisatie van ‘Helmen Vol Verhalen’ in Nieuwegein was een groot succes en er zijn al plannen om in de toekomst vergelijkbare evenementen te houden.
​
De samenwerking met het Defensie College bleek een vruchtbare formule en het is duidelijk dat de verhalen van veteranen nog lang niet uitverteld zijn. Door deze persoonlijke, menselijke kant van militaire dienst te belichten, wordt niet alleen het verleden geëerd, maar ook de band tussen de veteranengemeenschap en de bredere samenleving versterkt.

Ook in navolging van gemeente Nieuwegein e.v.a. het eigentijdse project Helmen Vol Verhalen in zetten voor meer verbinding tussen jonge en oude veteranen, hun thuisfront en de maatschappij, neem contact op. http://helmenvolverhalen.nl ​

Een kist met een schilderij en een verhaal, wordt zondag 10 november om 14.00 uur voorgereden in een oude militaire jeep bij museum de Weeghreyse in Zundert én bij het Veteranen-anjerveldje, daar aan de overkant. Het schilderij is onderdeel van het project Helmen Vol Verhalen.

Helmen Vol Verhalen is een nationaal project dat loopt vanaf 2018, waar kunstenaars en ‘jonge veteranen’ worden gekoppeld. Jonge veteranen zijn alle militairen die ná de WO II, Indië, Korea en Nieuw Guinea zijn uitgezonden. Vaak hebben die veel meegemaakt. Denk aan Kosovo, Srebrenica, Afghanistan, Libanon. Kunstenaars maakten naar aanleiding van deze, vaak indringende en schrijnende, verhalen een kunstwerk. Het leverde een nog steeds reizende tentoonstelling op, die hopelijk ook een keer in Zundert zal landen.

Het schilderij, ‘We lost One’ gaat over de Erik Kuiper uit Eindhoven. Erik was een Unifil/ Libanon veteraan. Mieke van Zundert werd aan hem gekoppeld en ze vertaalde een van zijn vele verhalen tot een beeld van vermoeide, verslagen militairen aan een tafel met een lege stoel. Een beeld dat heel veel bezoekers aan de tentoonstelling diep in het hart raakte.

De reden dat het schilderij nu naar Zundert komt, is een hele praktische: het heeft een definitieve vernislaag nodig. Maar het gebeuren heeft ook een diepere lading. Erik Kuiper was een van de initiatiefnemers van de ‘veteranenanjer’ van het eerste uur. Hij is echter vlak voor de oplevering van het veteranenveldje in Zundert overleden, dus ‘We lost one’ slaat nu ook op Erik zelf. Lees over deze samenwerking hier.

Na aankomst van Jeep, met als chauffeur, veteraan en kistenbouwer Henk Schoenmakers, wordt het schilderij tijdelijk opgesteld in de expositie 80 jaar Vrijheid in de Weeghreyse. Aansluitend wordt er toelichting gegeven op het project Helmen vol Verhalen door project coördinator Amy van Son, op de tijd van Unifil in Libanon in de 80er jaren én op de oorsprong van het anjerproject. Belangstellenden, en zeker ook veteranen, al dan niet met een Unifil Libanon verleden, worden van harte uitgenodigd. Ook de reguliere expositie is geopend en te bekijken. De Weeghreyse is geopend van 13.00 tot 17.00 uur.

Vrijdag, 11 oktober 2024 was de veteranendag, georganiseerd door de gemeente Hoeksche Waard.
Met woorden van Respect, Waardering en Erkenning opende Burgemeester Erik van Heijningen de middag. Een kort dankwoord aan de gemeente werd namens het VCHW uitgesproken door Marcel de Kreek.

Aansluitend een presentatie "Helmen Vol Verhalen" van de luitenant kolonel bd Stefan Mastenbroek.
De muzikale omlijsting werd verzorgd door het koper kwintet fanfare "Bereden Wapens"
Tijdens de Blauwe Hap werd er gezellig door de veteranen bijgepraat en nader kennisgemaakt. Buiten waren er enkele voertuigen van "Keep them Rolling" te bewonderen. Na afloop kreeg iedere veteraan een "Voertuigen Anjer". Met ruim 80 bezoekers was het een geslaagde middag.

Helmen vol verhalen veteranen, thuisfront en kunstenaars mee op missie (2023)/ samenstelling Amy van Son, redactie verhalen Yoeke Nagel (eindredactie), Marco van Nek, Anita van Rootselaar, Marlies Rothoff, Sonja van der Sar.
​
Verslag van een landelijk project waarin veteranen hun oorlogservaringen deelden met kunstenaars, die op basis daarvan kunstwerken maakten waarin de helm als metafoor voor het militair beroep is verwerkt. Met foto's. Reserveren

​Recensie
Een aangrijpend en persoonlijk boek over de ervaringen van oorlogsveteranen. Dit boek verschijnt naar aanleiding van het landelijke project Helmen Vol Verhalen, waarin veteranen en kunstenaars samenwerken om de persoonlijke missieverhalen van veteranen om te zetten in kunstwerken. Militairen maken tijdens hun missies vaak indrukwekkende en ingrijpende dingen mee. Omdat het vaak moeilijk voor hen is om hun ervaringen met het thuisfront te delen, spraken ze voor dit project met kunstenaars die hun verhaal omzetten in een kunstwerk, met de helm als metafoor voor het militaire beroep. Het doel van het boek is om meer begrip en erkenning voor veteranen te creëren door hun ervaringen te delen en te vertalen naar kunst. Invoelend, persoonlijk en toegankelijk geschreven. Met foto's van de betrokkenen en de kunstwerken in kleur en zwart-wit. Geschikt voor een brede tot geoefende lezersgroep. Het project Helmen Vol Verhalen werd geleid door oud-matroos en veteraan Amy van Son.
​

Zo´n 55 veteranen en 35 introducés kwamen in het gemeentehuis van Maasdam bij elkaar voor de lokale Veteranendag. Burgemeester Erik van Heijningen heette hen namens het gemeentebestuur van harte welkom. Hij sprak zijn waardering en dankbaarheid uit voor de inzet van alle veteranen voor vrede en veiligheid, waar ook ter wereld, nu en in het verleden. Onder zware omstandigheden en vaak met gevaar voor eigen leven doen zij belangrijk werk. Voor ons eigen land, maar ook voor mensen die zij niet kennen.

Elkaar zien en ervaringen uitwisselen
De Hoeksche Waard heeft 400 veteranen. Gemeente Hoeksche Waard nodigde de veteranen samen met een introducé persoonlijk uit voor de lokale Veteranendag. Burgemeester Van Heijningen gaf aan hoe belangrijk zo´n dag is. Veteranen, jong en oud, mannen en vrouwen, kunnen elkaar zien en ervaringen uitwisselen. Missies maken een onuitwisbare indruk op veteranen en hun omgeving. Ze kunnen levens ingrijpend veranderen. Niemand begrijpt beter wat zij hebben doorstaan, dan kameraden die in net zulke situaties zijn geweest.

Er was deze middag volop gelegenheid om elkaar te spreken. Na een toespraak van Marcel de Kreek van het Veteranencomité Hoeksche Waard gaf Stefan Mastenbroek (voormalig politiek assistent van de minister van Defensie en buiten dienst luitenant-kolonel van het Korps Mariniers) een lezing over zijn ontmoeting met kunstenaar Roxanne Monsanto in het Helmen Vol Verhalen project.

​Koperkwintet fanfare `Bereden Wapens´ zorgde voor een muzikaal intermezzo. Traditiegetrouw genoten de veteranen van de Blauwe Hap, de Indische rijsttafel. In het gemeentehuis was de kleine tentoonstelling `Veteranen. Ingezet in Dienst voor de Vrede´ van het Veteraneninstituut te zien. Die bestaat uit 2 panelen en beeldfragmenten. Buiten waren verschillende legervoertuigen te bewonderen, aangeboden door Keep Them Rolling.

​

Bij Gastronomie Smeets in Merkelbeek vond de ‘Veteranen-Ontmoetingsdag’ plaats. Een nieuwe opzet van een evenement waarbij erkenning en herkenning voor en van veteranen centraal staan.

Aanwezig was een 40-tal veteranen, voor een deel met hun partner. Zij waren erg te spreken over de opzet, waarbij er ruime gelegenheid was om mekaar te leren kennen en ervaringen over hun missies uit te wisselen.
​
Na de openingstoespraak van burgemeester Eric Geurts gaf auteur en veteraan Amy van Son toelichting op haar boek ‘Helmen vol Verhalen’. Ook een film over de ervaringen van vier veteranen uit Beekdaelen gaf aanleiding tot gesprek. Aan het begin van de avond konden de aanwezigen genieten van de ‘blauwe hap’, bekend uit de diensttijd, een mix van Chinese en Indonesische gerechten. Uit Actueel Nieuws Gemeente Beekdaelen

Heersende orde 
In de heersende orde regeren de sterkeren de zwakkeren. Macht bepaalt wie sterk is. Een onaangename waarheid, waar we zonder interventie continu naar terugkeren. De adel laat het land bewerken door horigen en zich vereren als Gods persoonlijke afgezant. De patriarch dwingt onderdanigheid af bij zijn vrouwen, laat het opvoeden over aan de moeders en claimt zelf zijn evenbeeld als opvolger. De industrieel laat de arbeiders tot de dood werken en woekert de winst over hun ruggen. De generaal offert zijn troepen op en strijkt zelf met de eer. De macht deelt niet. 

Momentum
Het systeem is ijzersterk omdat de massa gelooft dat het zo hoort, gevoed door verhalen van religie, traditie en wetmatigheid. Toch zijn er enkele momenten dat deze orde kan groeien naar een hogere beschavingsvorm. In de Eerste Wereldoorlog kwamen de soldaten erachter dat ze werden opgeofferd door totaal incompetente generaals, die leiderschap claimden op basis van adeldom. De hele wereld zag hoe vrouwen een land draaiende konden houden zonder mannen. In een dergelijk momentum leert de massa haar kracht kennen.

De aanklager 
De aanklager is de verschoppeling, die zich staande kan houden en kracht in zichzelf vindt. Zij of hij behoort tot de massa en kent het misbruik. De aanklager weet dat zij weerstand kan bieden aan machthebbers. Zij neemt het voortouw. In het momentum leidt zij en klaagt de heersende elite aan. Ze bedingt de rechten voor anderen. 

Het aanklagen van de macht kan in vele vormen. Soms kiest de aanklager voor het politieke concours, maar in de kunst vindt ze vaker een bondgenoot. Wanneer de kunst het verhaal van de verschoppelingen vereeuwigt, is het niet langer onkenbaar; schoonheid is immers de oudste religie. Als de aanklager succesvol is, krijgt de massa meer bestaansrechten. Zo hebben horigen zelfbeschikkingsrecht gekregen, vrouwen stemrecht en militairen het recht op erkenning voor hun opofferingen.

Ondankbare rol en valkuil
Wanneer de aanklager zich niet realiseert wat zij doet, verbaast ze zich over de weerstand die ze oproept. De heersende macht zal alles doen om haar gelijk te ontkennen. Als ze begrijpt wie ze aanklaagt en waarom, vindt ze de krachtbronnen om te slagen. De valkuil van een aanklager is dat ze elke verschoppeling individueel wil redden. Zij slaagt wanneer ze zich realiseert dat ze vecht voor het kwetsbare in de mens en niet voor elk individueel gekwetst mens. Haar aanklacht heeft alleen succes als zij zichzelf gered weet. 

​

In 2025 viert Drenthe 80 jaar bevrijding© RTV Drenthe / Kim Stellingwerf
Coevorden wil volgend jaar op grootse wijze tachtig jaar vrijheid vieren. Daarom begint de stad nu een zoektocht naar lokale initiatieven voor dit feest. Er is nu een speciale subsidieregeling voor geopend, waar de gemeente 30.000 euro voor uittrekt.
​
Inwoners en betrokkenen kunnen vanaf nu ideeën aandragen voor dit feest, op voorwaarde dat de voorgestelde activiteit in april of mei volgend jaar plaatsvindt, binnen de gemeente Coevorden. "We zoeken vooral naar mooie activiteiten die in het teken staan van vrijheid en diversiteit, of die bijvoorbeeld gericht zijn op samenwerking met onze Duitse buren", meldt de gemeente. Per aanvraag is er minimaal 500 euro en maximaal 2.500 euro beschikbaar.

Feestelijke activiteiten
Coevorden werd in 1945 als eerste Drentse stad bevrijd, daarom starten de Drentse festiviteiten volgend jaar ook hier. Op zaterdag 5 en zondag 6 april start het bevrijdingsfeest in de stad. Het was op 6 april 1945 dat Canadese soldaten de stad binnentrokken. Het is de bedoeling dat in de daaropvolgende weken ook in andere dorpen in de gemeente allerlei feestelijke activiteiten worden gehouden, die op wat voor manier dan ook betrekking hebben op vrijheid.

Eind juli werd al bekend dat Coevorden grote plannen heeft voor tachtig jaar vrijheid. Er is in totaal 100.000 euro uitgetrokken voor de organisatie. Achterliggende gedachte is om de 'schade' in te halen van vijf jaar geleden, toen de viering van 75 jaar vrijheid door corona grotendeels in het water viel.Mini-expositie
​
Vooruitlopend op de activiteiten en evenementen rondom tachtig jaar vrijheid, is in september in de hal van het gemeentehuis de mini-expositie Helmen vol Verhalen geopend, met aandacht voor persoonlijke verhalen van veteranen. Deze expositie is komende week voor het laatst te zien, maar de plannen zijn om een grotere versie hiervan in april naar Coevorden te halen.